Stażysta

NAUCZYCIEL STAŻYSTA
ubiegający się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego

Warunkiem nadania stopnia nauczyciela kontraktowego nauczycielowi stażyście jest:

posiadanie odpowiednich kwalifikacji (Karta Nauczyciela Art. 9, ust. 1 pkt. 1),
odbycie stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego,
uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po przeprowadzonej rozmowie.

Nauczyciel przystępując do pracy otrzymuje stopień nauczyciela stażysty. Staż rozpoczyna się automatycznie na początku roku szkolnego, nie później jednak niż w ciągu 14 dni (KN art. 9d ust.1). Gdyby nauczyciel nawiązał stosunek pracy po upływie wymienionego terminu, nie może rozpocząć stażu do końca tego roku szkolnego (KN art. 9d ust. 2).

Staż trwa 9 miesięcy (KN art. 9c ust. 1 pkt. 1). W pierwszym roku pracy nauczyciel zapoznaje się z pracą szkoły i zdobywa niezbędne doświadczenie.

W trakcie trwania stażu nauczyciel powinien:

poznawać organizację, zadania i zasady funkcjonowania szkoły, w tym: przepisy związane z funkcjonowaniem szkoły; sposób prowadzenia dokumentacji obowiązującej w szkole; przepisy dotyczące zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy,

uczestniczyć w charakterze obserwatora w zajęciach prowadzonych przez opiekuna stażu lub innych nauczycieli, w wymiarze co najmniej jednej godziny zajęć w miesiącu i każdorazowo omówić z prowadzącym obserwowane zajęcia(Rozp. § 6 ust. 1 pkt 2),

prowadzić zajęcia z uczniami, w obecności opiekuna stażu lub dyrektora szkoły, w wymiarze co najmniej jednej godziny w miesiącu oraz omawiać je z osobą, w obecności której zajęcia zostały przeprowadzone (Rozp. § 6 ust. 1 pkt 3),

uczestniczyć w wewnątrzszkolnych formach doskonalenia zawodowego nauczycieli - z uwzględnieniem specyfiki typu i rodzaju szkoły, w której odbywa staż.

OBOWIĄZKI DYREKTORA WOBEC STAŻYSTY

Obowiązkiem dyrektora szkoły jest zapewnienie nauczycielowi stażyście warunków do obserwacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych oraz innych, prowadzonych w szkole. Dyrektor umożliwia stażyście obserwację zajęć prowadzonych przez nauczyciela tego samego przedmiotu lub tego samego rodzaju zajęć. Jeżeli wynika to z zatwierdzonego planu rozwoju zawodowego i potrzeb szkoły, stażysta powinien mieć zapewniony udział w formach kształcenia ustawicznego. Może korzystać z pomocy merytorycznej i metodycznej poradni psychologiczno-pedagogicznej lub innych placówek i instytucji oświatowych (Rozp. § 4 ust. 1 pkt 1-3). Dyrektor przydziela nauczycielowi stażyście opiekuna stażu (KN art. 9c ust. 4).

OPIEKUN STAŻU

Wraz z rozpoczęciem stażu dyrektor przydziela nauczycielowi opiekuna stażu (KN art. 9c ust. 4). Opiekunem może zostać nauczyciel mianowany lub dyplomowany, choć niekoniecznie tego samego przedmiotu. Jego zadaniem jest pomoc w przygotowaniu i realizacji planu rozwoju zawodowego oraz opracowanie projektu oceny dorobku nauczyciela stażysty w okresie stażu (KN art. 9c ust. 5).

PLAN ROZWOJU ZAWODOWEGO

Nauczyciel stażysta musi napisać plan rozwoju zawodowego (KN art. 9c ust. 3), czyli program własnych działań w okresie stażu. Plan powinien uwzględnić specyfikę i potrzeby szkoły, w której nauczyciel stażysta pracuje, zadania do realizacji oraz wymagania kwalifikacyjne na kolejny stopień awansu. W planie należy również wziąć pod uwagę własne dotychczasowe umiejętności, wiedzę i doświadczenie.

W planie rozwoju zawodowego nauczyciel powinien zawrzeć zadania, które otrzymał do realizacji w danym roku szkolnym oraz to, co zrobił do tej pory w swojej pracy pedagogicznej, biorąc pod uwagę poszczególne zadania potrzebne do uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Powinien również dokonać samooceny jako wychowawca, pedagog i rozważyć, jakich umiejętności mu brakuje. Stanie się to punktem wyjścia do planowania własnego kształcenia i doskonalenia. Najważniejsze jest, aby nauczyciel znał wymagania, jakie są przed nim stawiane.

Projekt planu rozwoju zawodowego musi zostać przedstawiony dyrektorowi w ciągu 20 dni od dnia rozpoczęcia zajęć (Rozp. § 3.ust. 1) i zatwierdzony przez niego w ciągu 30 dni od daty rozpoczęcia zajęć. W przypadku nie przyjęcia planu, zostaje on zwrócony nauczycielowi do poprawy, ze wskazaniem na piśmie zakresu zmian, jakich ma dokonać (Rozp. § 3 ust. 3).

WYMAGANIA

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, nauczyciel stażysta musi sprostać pewnym, niezbędnym wymaganiom oraz nabyć określone umiejętności. Należą do nich:

znajomość organizacji zasad funkcjonowania szkoły, w której nauczyciel odbywał staż (§ 6 ust. 2 pkt 1),

umiejętność prowadzenia zajęć w sposób zapewniający właściwą realizację statutowych zadań szkoły, w której nauczyciel odbywał staż (§ 6 ust. 2 pkt ),
posiadanie wiedzy z zakresu problemów środowiska uczniów i wychowanków w stopniu umożliwiającym współpracę z tym środowiskiem (§ 6 ust. 2 pkt 3),
umiejętność omawiania własnych lub obserwowanych zajęć (§ 6 ust. 2 pkt 4).

Spełnienie powyższych wymagań musi zostać udokumentowane w sprawozdaniu z realizacji planu rozwoju zawodowego.

SPRAWOZDANIE I OCENA DOROBKU

W ciągu 30 dni po zakończeniu stażu, nauczyciel ma obowiązek złożyć dyrektorowi sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego. Dyrektor ocenia je po zasięgnięciu opinii opiekuna stażu oraz rady rodziców. Ma na to do 21 dni od dnia złożenia przez nauczyciela sprawozdania za okres stażu (KN art. 9c ust. 6 pkt 1).

Opiekun stażu ma 14 dni od daty zakończenia stażu przez nauczyciela, na przedstawienie dyrektorowi projektu oceny dorobku zawodowego stażysty. W ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o dokonywanej ocenie dorobku zawodowego, rada rodziców powinna przedstawić swoją opinię. Jednak, gdy tego nie zrobi w wyznaczonym terminie, nie wstrzymuje to procesu oceny (KN art. 9c ust. 7). Ocena dokonywana jest na piśmie i zawiera uzasadnienie, a także informację o możliwości wniesienia odwołania (KN art. 9c ust. 8).

Nauczycielowi przysługuje odwołanie od oceny dorobku do organu sprawującego nadzór pedagogiczny, w ciągu 14 dni od jej otrzymania. Powyższy organ ma 21 dni na rozpatrzenie odwołania. Ocena przedstawiona przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny jest ostateczna (KN art. 9c ust 9). W sytuacji, gdy organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie dotrzyma terminu rozpatrzenia odwołania, nauczyciel jest dopuszczony do rozmowy kwalifikacyjnej (KN art. 9c ust. 10).

W przypadku, gdy praca nauczyciela zostanie oceniona negatywnie, może się on starać się o ponowną ocenę dorobku po odbyciu jednego dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy. Robi to na swój wniosek i za zgodą dyrektora szkoły (KN art. 9c ust. 11). Dodatkowy staż rozpoczyna się wraz z początkiem kolejnego roku szkolnego (KN art. 9d ust. 3).

WNIOSEK

Na podstawie pozytywnej oceny dorobku zawodowego za okres stażu, w tym samym roku nauczyciel stażysta składa do dyrektora szkoły wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego. Jeżeli nie dotrzyma terminu złożenia wniosku, zobowiązany jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (KN art. 9d ust. 7).

Do wniosku należy dołączyć:

dokumenty potwierdzające posiadanie kwalifikacji zawodowych lub poświadczone kopie tych dokumentów,
zaświadczenie dyrektora szkoły, zawierające informacje o wymiarze zatrudnienia nauczyciela oraz o nauczanym przez niego przedmiocie lub rodzaju prowadzonych zajęć w okresie odbywania stażu,
w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia, oraz nauczyciela zatrudnionego w kilku szkołach, w każdej w wymiarze niższym niż połowa obowiązkowego wymiaru zajęć, łącznie w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć, należy załączyć zaświadczenia ze wszystkich szkół, w których nauczyciel był zatrudniony w okresie stażu,
plan rozwoju zawodowego nauczyciela z datą zatwierdzenia,
sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego z datą złożenia przez nauczyciela,
zaświadczenie o uzyskanej przez nauczyciela ocenie dorobku zawodowego za okres stażu oraz dacie jej dokonania, a w przypadku nauczyciela, który w okresie odbywania stażu zmienił miejsce zatrudnienia – także o ocenie dorobku zawodowego za okres stażu odbytego w poprzednim miejscu zatrudnienia. (Rozp. § 9 ust. 1).

Jeżeli nauczyciel złoży wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego do dnia 30 czerwca danego roku, właściwy organ - w tym wypadku dyrektor szkoły, wydaje decyzję o nadaniu bądź odmowie nadania stopnia awansu zawodowego do dnia 31 sierpnia danego roku. W przypadku wniosków złożonych do dnia 31 października, decyzja nadania musi być wydana do 31 grudnia danego roku (KN art. 9b ust 3, 3a).

Jeżeli wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego lub dokumentacja, nie spełniają wymagań formalnych, dyrektor szkoły ma obowiązek wskazania szczegółowo stwierdzonych braków i wzywa nauczyciela do ich usunięcia w terminie 14 dni wraz z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków w terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (Rozp. § 11 ust. 2). Dyrektor szkoły powiadamia nauczyciela o terminie i miejscu przeprowadzenia rozmowy kwalifikacyjnej co najmniej 14 dni przed datą posiedzenia (Rozp. § 11 ust. 3).

KOMISJA KWALIFIKACYJNA

Komisja kwalifikacyjna przeprowadza postępowanie kwalifikacyjne na wniosek, który nauczyciel musi skierować do dyrektora szkoły (KN art. 9b ust. 2).

Dyrektor szkoły powołuje komisję kwalifikacyjną dla nauczycieli ubiegających się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego, w skład której wchodzą:

dyrektor lub wicedyrektor szkoły, jako przewodniczący komisji,

przewodniczący zespołu przedmiotowego (w przypadku, gdy taki zespół nie został powołany, zostaje nim nauczyciel mianowany lub dyplomowany pracujący w danej szkole, a w przypadku placówek, w których nie są zatrudnieni nauczyciele mianowani lub dyplomowani, może nim być nauczyciel kontraktowy),
opiekun stażu (KN art. 9g ust. 1 pkt 1-3).

W pracach komisji może również brać udział w charakterze obserwatora przedstawiciel organu prowadzącego szkołę i organu sprawującego nadzór pedagogiczny (KN art. 9g ust. 4).

Na wniosek nauczyciela skład komisji może zostać uzupełniony o przedstawiciela wskazanego związku zawodowego. Przedstawiciela tego wskazuje właściwy organ statutowy związku (KN art. 9g ust. 5, 5a).

Komisja analizuje złożoną przez nauczyciela dokumentację, a w dalszej kolejności następuje rozmowa kwalifikacyjna, podczas której nauczyciel przedstawia sprawozdanie z realizacji planu rozwoju zawodowego oraz odpowiada na pytania komisji (Rozp. § 12 ust. 1). Na tej podstawie nauczyciel uzyskuje akceptację komisji (KN art. 9b ust. 1 pkt 1).

Komisja kwalifikacyjna podejmuje rozstrzygnięcia w obecności co najmniej 2/3 składu swoich członków. Każdy z członków komisji ocenia spełnianie przez nauczyciela wymagań według skali punktowej od 1 do 10. Komisja udziela akceptacji nauczycielowi w przypadku, gdy średnia arytmetyczna uzyskanych punktów wynosi co najmniej 7. Na tej podstawie zostaje sporządzony protokół, zawierający uzyskaną przez nauczyciela punktację, wraz z jej uzasadnieniem oraz pytania zadane nauczycielowi w czasie rozmowy kwalifikacyjnej, wraz z informacją o udzielonych przez nauczyciela odpowiedziach.

Protokoły i dokumentacja komisji kwalifikacyjnej przechowywane są przez organ powołujący komisję. W sprawach proceduralnych dotyczących prac komisji, decyduje komisja w drodze głosowania większością głosów obecnych na posiedzeniu członków.

Po uzyskaniu akceptacji komisji, nauczyciel otrzymuje zaświadczenie o akceptacji. Rejestr wydanych zaświadczeń prowadzi dyrektor szkoły (KN art. 9g ust. 9).

Jeżeli nauczyciel nie uzyska akceptacji komisji, może po raz kolejny złożyć wniosek o podjęcie postępowania kwalifikacyjnego, po odbyciu dodatkowego stażu w wymiarze 9 miesięcy (KN art. 9g ust. 8). Do ponownej rozmowy kwalifikacyjnej można przystąpić tylko jeden raz w danej szkole (KN art. 9g ust. 8 pkt 1).

Po spełnieniu wszystkich warunków dyrektor szkoły w drodze decyzji administracyjnej nadaje nauczycielowi stażyście stopień NAUCZYCIELA KONTRAKTOWEGO.

Akt nadania stopnia awansu zawodowego zawiera:

nazwę komisji kwalifikacyjnej,
numer i datę wydania zaświadczenia o uzyskaniu akceptacji,
stopień awansu zawodowego,
informację o poziomie wykształcenia.

PRZERWA W STAŻU

Staż może być przerwany w wyniku:

czasowej niezdolności do pracy wskutek choroby,
zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy,
urlopu innego niż urlop wypoczynkowy, urlopu macierzyńskiego, wychowawczego, szkoleniowego, niezdolności do pracy, opieki nad zdrowym dzieckiem, urlopu bezpłatnego lub innych zwolnień z obowiązku świadczenia pracy, udzielanych na podstawie przepisów prawa.

Gdy nieobecność trwa nieprzerwanie dłużej niż miesiąc, staż ulega przedłużeniu o czas trwania tej nieobecności. Jeżeli jednak nieobecność trwa dłużej niż rok, nauczyciel zobowiązany jest do ponownego odbycia stażu w pełnym wymiarze (KN art. 9d ust 5).

WYJĄTKOWE SYTUACJE W AWANSIE

Wyjątek stanowi sytuacja nauczyciela akademickiego, legitymującego się co najmniej 3-letnim okresem pracy w szkole wyższej, lub osoby posiadającej co najmniej 5-letni okres pracy i znaczący dorobek zawodowy. Tacy nauczyciele z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują od razu stopień nauczyciela kontraktowego (KN art. 9a ust 3). Jeżeli nauczyciel akademicki ma stopień naukowy i co najmniej 3-letni okres pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w zakładzie kształcenia nauczycieli uzyskuje od razu stopień nauczyciela mianowanego (KN art. 9a ust 4).

Nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia, niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego, zostaje wydany, na wniosek nauczyciela, nowy akt nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, uwzględniający uzyskany poziom wykształcenia (KN art. 9f ust. 1).